Fiosraigh na Ranna Rialtais atá san áireamh i sonraí caiteachais 2027

Coimirce Sóisialaí

Forbraíonn agus soláthraíonn an Roinn Coimirce Sóisialaí beartais agus seirbhísí cosanta sóisialta, a chinntíonn go bhfuil siad éifeachtach, éifeachtúil agus inrochtana. Soláthraíonn sí tacaíochtaí agus seirbhísí ioncaim do dhaoine i ngach céim den saol, lena n-áirítear pinsin, sochar máithreachais agus linbh, íocaíochtaí breoiteachta, míchumais agus cúramóra, agus tacaíochtaí d'íocaíochtaí aontuismitheora, d'íocaíochtaí cuardaitheora poist agus do theaghlaigh atá ag obair.

Soláthraíonn an Roinn seirbhísí fostaíochta freisin, a chabhraíonn le daoine obair a aimsiú agus rochtain a fháil ar oiliúint. Maoiníonn sí réimse clár fostaíochta agus seirbhísí faisnéise do shaoránaigh go díreach. Maoinithe tríd an gCiste Árachais Shóisialaigh (ranníocaíochtaí ÁSPC) agus cánachas ginearálta, tá sé mar aidhm ag an Roinn bochtaineacht a laghdú, tacú le cuimsiú sóisialta, agus cabhrú le daoine páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí.

Sláinte

Oibríonn an Roinn Sláinte chun sláinte agus folláine gach duine in Éirinn a fheabhsú tríd an gcúram ceart a sholáthar, san áit cheart agus ag an am ceart. Chun é sin a bhaint amach, cinntíonn an Roinn go bhfaightear an luach is fearr ar acmhainní an chórais sláinte trí bhainistíocht éifeachtach ar sheirbhísí sláinte agus cúraim shóisialta a chur chun cinn.

Tá réimsí éagsúla faoi shainchúram na Roinne, lena n-áirítear seirbhísí do Dhaoine Scothaosta, Tacaíochtaí Meabhairshláinte, Cúram Príomhúil, agus Suíomhanna Géarchúraim. Tacaíonn an Roinn freisin le beartais a chuireann torthaí sláinte níos fearr chun cinn do chách, agus í ag díriú ar an sprioc dheiridh: timpeallacht a chruthú inar féidir le gach duine aonair agus gach earnáil a ról a imirt chun Éire shláintiúil a bhaint amach.

Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta

Tá réimse leathan freagrachtaí ar an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta a théann i bhfeidhm ar shaol gach duine a chónaíonn sa Stát. Is í an phríomhfheidhm atá aici ná tithe dea-phleanáilte a sholáthar. Forbraíonn sí beartais tithíochta, déanann sí maoirseacht ar chláir tithíochta sóisialta agus inacmhainne, agus oibríonn sí chun dul i ngleic leis an easpa dídine. Tacaíonn an Roinn le seirbhísí rialtais áitiúil, le toghcháin, le seirbhísí dóiteáin agus le bainistíocht éigeandála. Chomh maith leis sin, déanann sí maoirseacht ar chaomhnú an dúlra, ar pháirceanna náisiúnta agus ar bhainistíocht éigeandála.

Oibríonn an Roinn chun tacú le forbairt inbhuanaithe agus le pobail bhríomhara trí phleanáil straitéiseach, trí bhainistíocht inbhuanaithe ar ár n-acmhainní uisce, trí chothú agus cosaint oidhreacht na hÉireann, agus trí rialtas áitiúil éifeachtach. Tacaíonn sí le hobair Met Éireann – Seirbhísí Náisiúnta Meitéareolaíochta na hÉireann – ar rannán líne de chuid na Roinne í.

Oideachais agus Óige

Cuireann an Roinn Oideachais agus Óige oideachas agus tacaíochtaí ar fáil do bheagnach milliún leanbh agus duine óg ar fud na hÉireann. Déantar a cuid oibre a chur i gcrích trí fhórsa saothair de thart ar 112,000 ball foirne, lena n-áirítear 75,000 múinteoir agus 25,000 Cúntóir Riachtanas Speisialta. Leagann an Roinn síos beartas oideachais, déanann sí maoirseacht ar churaclam agus measúnú, soláthraíonn sí seirbhísí do leanaí a bhfuil riachtanais oideachais speisialta acu, agus oibríonn sí gach lá chun oideachas a dhéanamh cothrom, sábháilte agus cuimsitheach do chách.

Maoiníonn agus tacaíonn sí le scoileanna agus múinteoirí freisin, trí phárolla, pinsin agus forbairt ghairmiúil, soláthraíonn sí seirbhísí don aos óg, agus déanann sí pleanáil do riachtanais oideachais amach anseo. Tá an Roinn tiomanta do chóras oideachais den scoth a chur ar fáil a bhaineann bacainní ar leataobh agus a chuireann ar chumas gach linbh agus gach duine óig barr a gcumais a bhaint amach.

Iompair

Tá ról lárnach ag an Roinn Iompair maidir le gluaiseacht daoine agus earraí ar fud na hÉireann a éascú, chomh maith le nascacht a chinntiú chuig agus ónár náisiún oileánach. Tá an Roinn freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar leithdháileadh cistí poiblí, lena gcinntítear go ndéantar acmhainní an cháiníocóra a infheistiú go héifeachtúil chun córas iompair inbhuanaithe agus réidh don todhchaí a thógáil.

Déanann sí maoirseacht ar fhorbairt bonneagair iompair, seirbhísí iompair phoiblí, forbairt agus cothabháil bonneagair bóithre, iarnróid, bus agus taistil ghníomhaigh, rialáil oibríochtaí iompair sábháilte agus inniúla ar fud na talún, san aer agus ar muir agus freagrachtaí an Stáit maidir le cuardach agus tarrtháil mhuirí a sholáthar.

Dlí agus Cirt, Gnóthaí Baile agus Imirce

Tacaíonn an Roinn Dlí agus Cirt, Gnóthaí Baile agus Imirce leis an Rialtas chun sochaí shábháilte, shlán agus chuimsitheach a chothabháil. Forbraíonn sí beartas agus reachtaíocht ar fud an cheartais, na póilíneachta, na slándála, na hinimirce agus sábháilteachta an phobail, agus í ag obair chun riail an dlí a chaomhnú, cearta an duine a chosaint agus comhionannas a chur chun cinn. Tá an Roinn freagrach as an gcóras dlí choiriúil a neartú, tacú le claochlú na seirbhísí póilíneachta, slándáil náisiúnta a fheabhsú agus córais inimirce agus cosanta idirnáisiúnta na hÉireann a bhainistiú. Oibríonn sí freisin chun rochtain ar cheartas a fheabhsú, tacú le híospartaigh na coireachta agus pobail níos sábháilte a chothú, a chuidíonn lena chinntiú go leanann seirbhísí agus institiúidí poiblí de bheith ag freastal ar riachtanais sochaí nua-aimseartha agus atá ag fás.

Taoiseach

Is é príomhaidhm Roinn an Taoisigh tacú leis an Taoiseach agus leis an Rialtas, lena n-áirítear cur i bhfeidhm Chlár an Rialtais, trí cheannaireacht ar bhonn prionsabail agus trí rialachas comhtháite, trí:

  • Comhairle faoi bheartas neamhchlaonta ardchaighdeáin a sholáthar ar mhaithe le leas an náisiúin;
  • Gníomhaíocht an rialtais a chomhordú chun a chinntiú go ndéantar cinntí go héifeachtach, go cuimsitheach agus go tráthúil;
  • Tacú le sláine dhaonlathach, luachanna na státseirbhíse, agus muinín an phobail i gcroílár an rialtais; agus
  • Dearcadh straitéiseach, inbhuanaithe agus fadtéarmach a chosnaíonn rathúnas, comhtháthú agus athléimneacht na hÉireann amach anseo a chur chun cinn.
Airgeadais

Is é misean na Roinne Airgeadais ceannaireacht a dhéanamh i mbaint amach cuspóirí beartais eacnamaíocha, fioscacha agus airgeadais an Rialtais. Is é an aidhm atá againn comhairle a thabhairt maidir le beartais eacnamaíocha a chosnaíonn caighdeáin mhaireachtála intíre agus a neartaíonn athléimneacht i dtimpeallacht dhomhanda atá ag éirí níos neamhchinnte agus iad a dhearadh agus a chur i bhfeidhm.

Leagann an Roinn béim láidir ar thosaíochtaí earnálacha - beartais a fhorbairt agus a choigeartú chun soláthar tithíochta a mhéadú, tacú le fiontraíocht, agus torthaí a fheabhsú in árachas agus i réimsí eile den earnáil airgeadais. Agus é sin á dhéanamh againn, oibrímid go dlúth le comhghleacaithe ar fud an Rialtais chun cur chuige comhtháite, uile-Rialtais a chinntiú a thugann luach do cháiníocóirí.

Caiteachais Phoiblí, Bonneagair, Athchóiriúcháin Seirbhíse Poiblí agus Digitiúcháin

Oibríonn an Roinn Caiteachais Phoiblí, Bonneagair, Athchóiriúcháin Seirbhíse Poiblí agus Digitiúcháin ó lár an Rialtais chun soláthar seirbhísí poiblí, caighdeáin mhaireachtála agus bonneagair níos fearr a chur chun cinn do mhuintir na hÉireann trí:

  • Rialachas a Fheabhsú - chun comhlachtaí poiblí níos oscailte agus níos cuntasaí a chruthú a úsáideann acmhainní go héifeachtúil, go héifeachtach agus go hinbhuanaithe chun torthaí níos fearr a bhaint amach.
  • Acmhainn a Fhorbairt - le haghaidh seirbhís phoiblí níos éifeachtaí atá éagsúil, solúbtha agus cuimsitheach agus a sholáthraíonn bonneagar criticiúil agus seirbhísí poiblí claochlaithe.
  • Soláthar éifeachtach - réimse tacaíochtaí a chuireann ar chumas na seirbhíse poiblí a bheith níos éifeachtaí maidir le dúshláin a shárú agus claochlú a sholáthar.
Leanaí, Míchumais agus Comhionannais

Tá an Roinn Leanaí, Míchumais agus Comhionannais freagrach as beartas, reachtaíocht agus seirbhísí a fhorbairt a thacaíonn le leanaí, daoine faoi mhíchumas, teaghlaigh agus iad siúd atá thíos leis an neamhionannas nó atá faoi mhíbhuntáiste. Déanann sí maoirseacht ar réimsí lena n-áirítear luathfhoghlaim agus cúram leanaí, leas agus cosaint leanaí, rannpháirtíocht, beartas agus seirbhísí míchumais, comhionannas agus cearta an duine agus tacaíochtaí do ghrúpaí leochaileacha.

Oibríonn an Roinn ar fud an Rialtais chun cearta leanaí a neartú, rochtain ar sheirbhísí a fheabhsú, cuimsiú a chur chun cinn agus a chinntiú gur féidir le daoine páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí. Maoiníonn agus déanann sí maoirseacht freisin ar réimse comhlachtaí poiblí agus clár a sholáthraíonn seirbhísí ar an láthair. Trína ceannaireacht, forbairt beartas agus infheistíocht, oibríonn Roinn Leanaí, Míchumais agus Comhionannais le pobail chun Éire níos cothroime agus níos cuimsithí a chruthú.

Gnóthaí Eachtracha agus Trádála

Cosnaíonn agus cuireann an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála leasanna agus luachanna na hÉireann chun cinn ar fud an domhain agus tacaíonn sí le síocháin agus athmhuintearas ar oileán na hÉireann. Neartaíonn sí caidrimh le tíortha eile agus leathnaíonn sí deiseanna trádála, infheistíochta agus eacnamaíocha. Léiríonn an Roinn leasanna shaoránaigh agus ghnólachtaí na hÉireann chun cabhrú le cinntí agus beartais an AE a mhúnlú agus oibríonn sí trí na Náisiúin Aontaithe agus eagraíochtaí idirnáisiúnta eile chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda agus chun an tsíocháin agus an tslándáil a chur chun cinn.

Soláthraíonn an Roinn clár forbartha na hÉireann, Cúnamh Éireann, thar lear freisin. Eisíonn an tseirbhís pas den scoth beagnach milliún pas gach bliain, agus soláthraíonn an Roinn cúnamh agus seirbhísí consalachta do shaoránaigh Éireannacha, lena n-áirítear iad siúd atá i dtrioblóid nó i staideanna géarchéime, agus tacaíonn sí le pobail Éireannacha thar lear. Tacaíonn líonra de 107 Ambasáid agus Consalacht na Roinne leis an obair sin ar fud an domhain.

Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil

Tá an Roinn Aeráide, Fuinnimh agus Comhshaoil freagrach as gníomhú ar son na haeráide a chur i gcrích; as claochlú ár gcóras fuinnimh; as cosaint agus athléimneacht ár dtimpeallachta talún agus muirí; agus as geilleagar atá tíosach ar acmhainní a chinntiú. Tá obair na Roinne lárnach do Chlár an Rialtais, spleáchas na hÉireann ar bhreoslaí iontaise a laghdú, cur le giniúint fuinnimh in-athnuaite, dramhaíl a laghdú agus leas a bhaint as ár n-acmhainní nádúrtha ionas gur féidir lenár bpobail agus lenár ngeilleagar a bheith faoi bhláth.

Talmhaíochta, Bia agus Mara

Tá an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara freagrach as tacú le hearnálacha talmhaíochta, bia, foraoiseachta agus mara na hÉireann. Soláthraíonn sí tacaíochtaí airgeadais d'fheirmeoirí agus do ghnólachtaí tuaithe, cuireann sí forbairt thionscail bia agus feirmeoireachta na hÉireann chun cinn agus tacaíonn sí leis na hearnálacha iascaigh agus mara. Cosnaíonn an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara sláinte ainmhithe agus plandaí freisin, déanann sí maoirseacht ar leas ainmhithe agus cinntíonn sí go gcomhlíontar rialacháin na hÉireann agus rialacháin an AE.

Tá ról tábhachtach ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara maidir le beartais an AE a chur i bhfeidhm agus maidir le hacmhainní nádúrtha na hÉireann a chosaint, agus ag an am céanna tacaíonn sí le forbairt inbhuanaithe agus iomaíochas na n-earnálacha faoina cúram.

Fiontar, Turasóireachta agus Fostaíochta

Tá an Roinn Fiontar, Turasóireachta agus Fostaíochta i gceannas bheartas an Rialtas a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm ar fud na fiontraíochta, na turasóireachta agus na fostaíochta. Is iad a róil agus a freagrachtaí sainiúla fás fiontar, nuálaíocht, táirgiúlacht agus iomaíochas idirnáisiúnta a chothú; tacú le gnólachtaí nuathionscanta, FBManna, onnmhaireoirí agus infheistíocht isteach; forbairt inbhuanaithe turasóireachta a chur chun cinn; maoirseacht a dhéanamh ar chearta fostaíochta, caidreamh tionsclaíoch, sábháilteacht san ionad oibre, riachtanais scileanna agus ceadanna fostaíochta; creatlacha éifeachtacha a choinneáil le haghaidh iomaíochta, cosaint tomhaltóirí agus rialáil gnó; agus ionadaíocht a dhéanamh ar leasanna na hÉireann i dtrádáil, i Margadh Aonair na hEorpa agus i bhfóraim idirnáisiúnta ábhartha.

Comhlíonann an Roinn an sainchúram seo i gcomhpháirtíocht lena hoifigí, gníomhaireachtaí, ranna rialtais eile, comhpháirtithe sóisialta agus páirtithe leasmhara fiontar. Trí na feidhmeanna sin, féachann sí le hathléimneacht eacnamaíoch a neartú, tacú leis na haistrithe digiteacha agus ísealcharbóin, fostaíocht ardchaighdeáin a chruthú agus forbairt réigiúnach chothrom agus rathúnas a chur chun cinn ar fud an Stáit. Is é cuspóir foriomlán na Roinne Éire a dhéanamh ina suíomh ceannródaíoch le bheith ag obair inti, gnó a dhéanamh inti agus cuairt a thabhairt uirthi.

Cultúir, Cumarsáide agus Spóirt

Is é ról na Roinne Cultúir, Cumarsáide agus Spóirt ná forbairt na n-earnálacha cultúir, cumarsáide, meán agus spóirt a chumasú chun cur le hÉirinn atá gníomhach, nasctha agus rathúil. Déanfar é sin a bhaint amach trí:

  • Earnálacha láidre bríomhara a chumasú trí thacaíocht beartas agus maoinithe, trí nuálaíocht a chur chun cinn, agus trí struchtúir láidre rialachais agus rialála a bheith i bhfeidhm;
  • Rochtain ar an gcultúr, ar an spórt, ar an gcumarsáid agus ar mheáin iontaofa a fheabhsú chun saol daoine agus pobal a shaibhriú; agus
  • Tacú le healaíontóirí na hÉireann go hidirnáisiúnta, seasamh idirnáisiúnta na hÉireann a neartú trí thaidhleoireacht spóirt, agus tionchar a imirt ar rialáil an Aontais Eorpaigh ar na meáin agus sábháilteacht ar líne, chomh maith le beartas domhanda maidir le cumarsáid.
Cosanta

Tacaíonn an Roinn Cosanta leis an Rialtas chun a sprioc a bhaint amach maidir le cosaint mhíleata an Stáit a sholáthar, a chuireann le síocháin agus slándáil náisiúnta agus idirnáisiúnta. Tá sí freagrach as forbairt agus cur i bhfeidhm beartas agus reachtaíochta cosanta agus tá sí i gceannas ar rannpháirtíocht na hÉireann i gcúrsaí cosanta agus slándála gaolmhara ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal idirnáisiúnta. Ina theannta sin, déanann sí maoirseacht ar fhorbairt acmhainneachta cosanta, lena n-áirítear soláthar mór trealaimh agus infheistíocht i mbonneagar, pleanáil éigeandála agus athléimneacht, pinsin mhíleata, agus forbairt na Cosanta Sibhialta. Tacaíonn sí freisin le soláthar slándála, freagartha éigeandála agus seirbhísí pobail ag Óglaigh na hÉireann.

Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta

Tacaíonn an Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta le forbairt pobal inbhuanaithe, cuimsitheach agus athléimneach ar fud na hÉireann — lena n-áirítear ceantair thuaithe, uirbeacha, oileánda agus Ghaeltachta — agus glacann sí lena saintréithe cultúrtha, teangeolaíocha agus timpeallachta ar leith.

Tá an Roinn dírithe ar athléimneacht an phobail agus ar chomhtháthú sóisialta a neartú, agus ar thacaíocht a thabhairt do phobail ionas go mbeidh an chumhacht acu aghaidh a thabhairt ar dhúshláin reatha agus ar dhúshláin amach anseo. Baintear é sin amach trí réimse tionscnamh beartais, scéimeanna maoinithe agus idirghabhálacha atá dírithe ar fhorbairt eacnamaíoch agus shóisialta pobal tuaithe agus uirbeach a fheabhsú, lena n-áirítear i gceantair Ghaeltachta agus ar ár n-oileáin amach ón gcósta.

Breisoideachais agus Ardoideachais, Taighde, Nuálaíochta agus Eolaíochta

Cabhraíonn an Roinn Breisoideachais agus Ardoideachais, Taighde, Nuálaíochta agus Eolaíochta le daoine de gach aois an t-eolas, na scileanna agus na deiseanna a theastaíonn uathu a fhorbairt chun rath a bhaint amach sa saol agus san obair. Tacaíonn an Roinn le coláistí, ollscoileanna, printíseachtaí, foghlaim aosach, taighde agus nuálaíocht ar fud na hÉireann. Cabhraíonn a cuid oibre le daoine aonair barr a gcumais a bhaint amach trí oideachas, agus pobail á neartú, folláine á feabhsú agus í ag tacú le fás eacnamaíoch ag an am céanna.

Infheistíonn an Roinn in oideachas agus i dtaighde a fhreastalaíonn ar riachtanais an lae inniu agus a ullmhaíonn don todhchaí. Trí scileanna, nuálaíocht agus foghlaim ar feadh an tsaoil a chur chun cinn, cuidíonn sí le hÉirinn níos iomaíche, níos cuimsithí agus níos rathúla a chruthú do gach duine.